Warren G. Harding
Wаррен Гамалиэл Ҳардинг (1865-йил 2-ноябр — 1923-йил 2-август) АҚШнинг 29-президенти бўлиб, 1921-йилдан 1923-йилгача вафотигача хизмат қилган. Республикачилар партиясининг аъзоси, у АҚШнинг энг машҳур амалдаги президентларидан бири эди. Унинг ўлимидан сўнг бир қанча можаролар фош бўлди,Нан Бриттон билан никоҳдан ташқари муносабатлари.
| Wаррен Г. Ҳардинг | |
|---|---|
 | |
| Таваллуди |
Уоррен Гамалиэл Хардинг 1865-йил 2 ноябр Блооминг Грове, Огаё, Америка Қўшма Штатлари |
| Вафоти |
1923-йил 2 август (57 ёшда) Сан-Франсиско, Калифорния, Америка Қўшма Штатлари |
Карера
Ҳардинг бутун умри давомида Огаё қишлоғида яшади, сиёсий хизмат уни бошқа жойга олиб борганидан ташқари. Ёшлигида у Тҳе Марион Стар газетасини сотиб олди ва уни муваффақиятли газетага айлантирди. Ҳардинг 1900-йилдан 1904-йилгача Огаё штати Сенатида хизмат қилган ва икки йил давомида лейтенант губернатор бўлган. У 1910-йилда губернаторлик учун мағлуб бўлди, лекин 1914-йилда Қўшма Штатлар Сенатига сайланди, бу штатда ушбу лавозимга биринчи тўғридан-тўғри сайлов. Хардинг 1920-йилда Республикачилар партиясидан президентликка номзод бўлиш учун даъвогарлик қилган, аммо қурултойдан олдин узоқ вақт ўтмаган деб ҳисобланган. Этакчи номзодлар кўпчилик овозни тўплай олмай, конвенция боши берк кўчага кирганида, Ҳардингни қўллаб-қувватлаш кучайди ва у ўнинчи сайлов бюллетенига номзод қилиб кўрсатилди. У асосан Марионда қолиб, айвонда юриш қилди ва одамларнинг унинг олдига келишига рухсат берди. У Биринчи жаҳон урушидан олдинги даврдаги нормал ҳолатга қайтишни ваъда қилди ва демократ Жеймс М. Кокс устидан ғалаба қозониб, президент этиб сайланган биринчи сенатор бўлди.Ҳардинг ўз кабинетига бир қатор ҳурматли шахсларни, жумладан Ғазначиликда Эндрю Меллонни, Савдода Герберт Гуверни ва Давлат Департаментида Чарлз Эванс Хюзни тайинлади. 1921-1922 йиллардаги Вашингтон денгиз конференцияси ташқи сиёсатнинг муҳим ютуғи бўлди, унда дунёнинг йирик денгиз кучлари ўн йил давом этган денгиз кучларини чеклаш дастури бўйича келишиб олдилар. Ҳардинг Биринчи жаҳон урушига қаршилик қилганликлари учун ҳибсга олинган сиёсий маҳбусларни озод қилди. Ҳардинг ғарбий гастрол сафари чоғида Сан-Францискода юрак хуружидан вафот этди ва унинг ўрнига вице-президент Калвин Кулидж келди.Ҳардингнинг ички ишлар котиби Алберт Б. Фалл ва унинг бош прокурори Гарри Даугҳерти ҳар бири кейинроқ лавозимдаги коррупцияда айбланган. Даугҳертй бўлмаса-да, Фалл судланган. Бу ва бошқа жанжаллар Хардингнинг вафотидан кейинги обрўсига катта путур этказди.У одатда АҚШ тарихидаги энг ёмон президентлардан бири сифатида қабул қилинади.
Шахсий ҳаёти
Wаррен Ҳардинг 1865-йил 2-ноябрда Огаё штатининг Блооминг Грове шаҳрида туғилган[1]. Кичкина болалигида „Винни“ лақабини олган у Жорж Трён Хардинг (1843-1928; одатда Трён номи билан танилган) ва Фиб Элизабет (нияси Дикерсон) Ҳардинг (1843-1910) оиласида туғилган саккиз фарзанднинг энг каттаси эди[1]. Фиби давлат лицензиясига эга доя эди. Трён Гилад тоғи яқинида деҳқончилик қилиб, мактабда дарс берган. Трён шогирдлик ва бир йиллик тиббиёт факултетида ўқиши орқали шифокор бўлди ва кичик амалиётни бошлади[2]. Ҳардингнинг ота-боболарининг баъзилари голландиялик эди, жумладан, бой Ван Кирк оиласи[3]. Хардингнинг ҳам Англия, Уэлс ва Шотландиядан аждодлари бор эди[4].
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 Русселл, Франcис (1968). Тҳе Шадоw оф Блооминг Грове: Wаррен Г. Ҳардинг Ин Ҳис Тимес. Норwалк, CТ: Эастон Пресс. ИСБН 0-07-054338-0.
- ↑ Русселл, Франcис (1968). Тҳе Шадоw оф Блооминг Грове: Wаррен Г. Ҳардинг Ин Ҳис Тимес. Норwалк, CТ: Эастон Пресс. ИСБН 0-07-054338-0.
- ↑ Русселл, Тҳомас (1923). Тҳе Иллустриоус Лифе анд Wорк оф Wаррен Г. Ҳардинг, Тwентй-нинтҳ Пресидент оф тҳе Унитед Статес. тҳе Университй оф Wисcонсин-Мадисон. п. 51.
- ↑ Тҳе Неw Энгланд Ҳисториcал анд Генеалогиcал Регистер, Волумес 76-77. Оcтобер 1923, п. 244