Xotin sahifasining manbasini koʻrish

{{boshqa maʼnolari|Xotin (maʼnolari)}}
'''Xotin''' (shuningdek, '''rafiqa''', '''zavja''', '''turmush oʻrtoq''' deb ham ataladi) — biror erkak [[Nikoh|nikohidagi]] [[ayol]]<ref>{{Kitob manbasi |title=O‘zbek tilining izohli lug‘ati |location=Toshkent |publisher=G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi |year=2023 |pages=964 |isbn=978-9943-8834-4-4}}</ref>.

== Ibrohimiy dinlarda xotin ==

=== Islomda xotin ===
[[Islomda ayollar]] bir qator huquq va majburiyatlarga ega. [[Nikoh]] odatda ikki tomonning kelishuvi va shartnoma asosida tuziladi. Baʼzi madaniy anʼanalarga ega oilalarda, ayniqsa, ota-ona yoki katta yoshli qarindoshlar tomonidan tashkil etilgan kelishilgan nikohlar hali ham uchraydi. Bu holat musulmon mamlakatlarida boʻlgani kabi, boshqa davlatlarga koʻchib borgan va oʻz anʼanalarini saqlab qolgan muhojir oilalarda, jumladan, ularning birinchi yoki ikkinchi avlodlari orasida ham kuzatiladi.

Umuman olganda, ayollar [[Hadis|hadislarda]] kelganidek, [[hijob]] kabi maxsus kiyimlarni kiyishlari lozim. Ushbu kiyimlar mamlakat madaniyatiga qarab turli shakl va uslublarda boʻlishi mumkin, chunki ularga mahalliy anʼanalar taʼsir koʻrsatadi<ref>{{qref|24|31|b=y}},{{qref|33|59}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.renaissance.com.pk/novq12y1.html |title=Clothes |access-date=2 May 2017 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924085957/http://www.renaissance.com.pk/novq12y1.html |archive-date=24 September 2015}}</ref>. Shuningdek, er boʻlajak kelin uchun [[mahr]] toʻlashi shart hisoblanadi<ref>{{Qref|4|4|c=y}}</ref>.

Anʼanaviy islomda ayolga himoyalangan, pokiza va uy-roʻzgʻor hamda oilani boshqaruvchi shaxs sifatida qaraladi. U farzandlarni [[Tarbiya|tarbiyalash]] va [[Musulmonlar|musulmonlarning]] keyingi avlodini voyaga yetkazishda muhim rol oʻynaydi. [[Islomda ayollar|Islomda ayolning]] mulkka egalik qilish yoki ishlash huquqi toʻliq tan olingan boʻlsa-da, uning uyda qolishi afzal koʻriladi. Er xotinining barcha ehtiyojlarini qondirishga majbur, ayol esa, hatto boy boʻlsa ham, oʻz mablagʻini sarflashga majbur emas. Rivoyatlarga koʻra, [[Muhammad paygʻambar]] barcha musulmon erkaklarga xotinlariga yaxshi munosabatda boʻlishni buyurgan<ref>{{cite news |last=Abdel Azeem |first=Sherif Muhammad |title=Divorce |work=Women In Islam Versus Women In The Judaeo-Christian Tradition: The Myth & The Reality |url=https://www.al-islam.org/women-islam-versus-women-judaeo-christian-tradition-myth-reality-sherif-muhammad-abdel-azeem/divorce |access-date=August 6, 2018 |archive-date=2018-08-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180807064226/https://www.al-islam.org/women-islam-versus-women-judaeo-christian-tradition-myth-reality-sherif-muhammad-abdel-azeem/divorce |url-status=dead }}</ref>. [[Imom Termiziy]] keltirgan hadisda shunday deyiladi:
{{Q2|„Moʻminlarning [[Imon|imoni]] komilrogʻi [[Xulq|xulqi]] yaxshirogʻidir. Sizlarning yaxshilaringiz xotinlariga [[Yaxshilik va yomonlik|yaxshilik]] qiladiganlaringizdir“<ref>{{Veb manbasi |url=https://islom.uz/maqola/4587 |sarlavha=Мўминларнинг иймони комилроғи хулқи яхшироғидир |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230609102202/https://islom.uz/maqola/4587 |arxivsana=09.06.2023 |sana=30.04.2017 |qaralgan sana=12.01.2025 |nashriyot=Islom.uz}}</ref>.|[[Muhammad paygʻambar]]}}
Anʼanaga koʻra, oilali ayollar tashqi belgi (masalan, nikoh [[Uzuk|uzugi]]) orqali oila qurmagan ayollardan ajratilmaydi. Ammo soʻnggi oʻttiz yil ichida nikoh uzuklari Gʻarb madaniyatidan oʻzlashtirila boshlangan<ref>{{cite web |url=http://www.zawaj.com/articles/westernized.html |title=Articles and Essays About Marriage in Islam |work=zawaj.com |qaralgan sana=2025-01-12 |arxivsana=2013-12-09 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20131209101010/http://www.zawaj.com/articles/westernized.html }}</ref>.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
{{Vikiiqtibos}}{{Chala}}

[[Turkum:Xotinlar]]