Iyo
Иё (японча: 伊予市, Иё-си) Япониянинг Эҳиме префектурасида жойлашган шаҳар. 2022-йил 31-март ҳолатига кўра, шаҳарда 16,169 та хонадонда 35,888 нафар аҳоли истиқомат қилган[1]. Шаҳарнинг умумий майдони 194,44 квадрат километрни (75,07 квадрат миля) ташкил қилади.
Иё 伊予市 | |
|---|---|
| Шаҳар | |
.jpg) | |
 Герб | |
| Мамлакат | Япония |
| Ҳудуд | Сикоку |
| Префектура | Эҳиме префектураси |
| Ҳукумат | |
| • Мер | Кунинори Такечи |
| Майдон | 194.44 км2 (75.07 кв ми) |
| Аҳолиси (2022-йил 31-август) |
35,888 |
Географияси
Иё Эҳиме марказида, Мацуямадан тахминан 10 километр жануби-ғарбда жойлашган. Шаҳарнинг ғарбий қисми, шимолда Гунчудан жанубда Футамининг Симонадасига, Дого текислигининг жануби-ғарбий қисмида жойлашган Сето ички денгиз қирғоқларига туташади. Шаҳарнинг жануби-шарқий қисми префектурадаги тоғлар бағрида жойлашган. Айниқса Накаяма ҳудуди жуда тоғлидир[2].
Қўшни муниципалитетлар
Эҳиме префектураси
- Шимолда Масаки
- Шарқда Тобе
- Жанубда Учико ва Озу
Иқлими
Иё нам субтропик иқлим шаклланган (Кöппен Cфа), ёзи иссиқ ва қиши салқин бўлиб, қор ёғиши билан ажралиб туради. Иёда ўртача йиллик ҳарорат 15,2 °C. Йиллик ўртача ёғин миқдори 1770 мм, сентябр эса энг нам ой ҳисобланади. Энг юқори ҳарорат январда 26,1 °C ни, энг пасти ҳам январда 4,5 °C ни ташкил қилади[3].
Демографияси
Япония аҳолисини рўйхатга олиш маълумотларига кўра[4], Иё аҳолиси 1950-йиллардан бери аста-секин камайиб бормоқда.
| Йил | Аҳоли | ±% |
|---|---|---|
| 1920 | 37 394 | — |
| 1930 | 39 638 | +6.0% |
| 1940 | 39 469 | −0.4% |
| 1950 | 52 614 | +33.3% |
| 1960 | 49 106 | −6.7% |
| 1970 | 42 612 | −13.2% |
| 1980 | 42 843 | +0.5% |
| 1990 | 41 516 | −3.1% |
| 2000 | 40 505 | −2.4% |
| 2010 | 38 022 | −6.1% |
Тарихи
Иё аввал Иё провинсияси таркибига кирган. Археологик ашёлар Иё ҳудуди Яёи давридан (милоддан аввалги 300—250-йиллар) яшаб келганлигини кўрсаца-да, ҳозирги Иё шаҳрининг келиб чиқиши 1635-йил Мацуяма хон ҳудудни, шу жумладан Иёни Озу доменига бергани билан боғлиқ. Ҳозирги Иёнинг юраги – Гунчудаги порт, Озу доменининг асосий савдо портига айланган ва унинг атрофидаги муниципалитет гуллаб-яшнаган. Гунчу шаҳри 1889-йил 15-декабрда замонавий муниципалитетлар тизимининг яратилишида ташкил этилган[5].
1955-йил 1-январда Гунчу шаҳри Кита-ямасаки, Минами-ямасаки ва Минами-иё қишлоқлари билан бирлаштирилиб, Иё шаҳри ташкил этилган[5]. 2005-йил 1-апрелда Иёга Накаяма ва Футами шаҳарлари (иккаласи ҳам Иё туманида) қўшилган. Маъмурий ислоҳот натижасида шаҳар аҳолиси 40 000 минггга ошган[5]. Иё шаҳри муҳри Футамидаги қизил рангни, Накаямадаги яшилни ва Иёдаги кўк рангини ўз ичига олади[2].
Ҳукумати
Иё тўғридан-тўғри сайланадиган мер ва 18 аъзодан иборат бир палатали шаҳар кенгашига эга бўлган мер-кенгаш бошқарув шаклига эга. Иё Эҳиме префектураси ассамблеясига бир аъзодан ҳисса қўшади. Миллий сиёсат нуқтаи назаридан, шаҳар Япония Диэт қуйи палатасининг Эҳиме 4-округи таркибига киради.
Иқтисодиёти
Иё шаҳрида кацуобусига ихтисослашган озиқ-овқат ишлаб чиқарувчи компаниялар Марутомо ва Ямакининг маҳаллий штаб-квартиралари жойлашган. Яна бу ерда микан, Накаяма каштанлари ва мева-сабзавотлар каби маҳсулот турлари ишлаб чиқарилади. Бундан ташқари, Футамида қуёш ботиши билан боғлиқ бир қатор тадбирлар бўлиб ўтади.
Транспорти
Темир йўллари
.svg){kind=logo}
Сикоку темир йўл компанияси – Ёсан линияси
- Минами-Иё – Иё-Ёкота – Ториноки – Иёши – Мукаибара – Кōнокаwа – Иё-Каминада – Шимонада – Куши
Иётецу Гунчу линияси
- Синкава – Гунчу - Гунчу порти
Магистрал йўллари
Мацуяма автомагистрали
Таниқли шахслари
- Масанобу Фукуока
Манбалар
- ↑ „Иё cитй оффиcиал статистиcс“ (жа).
- ↑ 2,0 2,1 „Иё cитй оффиcиал профиле“ (жа).
- ↑ Иё cлимате дата
- ↑ Иё популатион статистиcс
- ↑ 5,0 5,1 5,2 „Иё cитй оффиcиал ҳисторй“ (жа).[сайт ишламайди]„Иё cитй оффиcиал ҳисторй“[сайт ишламайди] (ин Жапанесе). Жапан.
Ҳаволалар
- Расмий сайти (японча)